Phim kinh dị có thật sự khiến ta sợ sau khi xem không?

Phim kinh dị là một trong những thể loại phim phổ biến và thu hút đông đảo khán giả trên toàn thế giới. Sự hấp dẫn của nó không chỉ đến từ những cảnh quay rùng rợn, âm thanh ám ảnh mà còn từ cảm giác sợ hãi mà nó mang lại. Nhưng liệu nỗi sợ đó có thực sự tồn tại và ảnh hưởng lâu dài đến tâm lý người xem sau khi bộ phim kết thúc? Đây là câu hỏi khiến nhiều người tò mò và cũng là chủ đề được nhiều nhà nghiên cứu tâm lý, điện ảnh quan tâm.

Cảm giác sợ hãi khi xem phim kinh dị: Thực chất là gì?

Sợ hãi là một phản ứng cảm xúc tự nhiên của con người khi đối mặt với nguy hiểm hoặc điều bất thường. Khi xem phim kinh dị, bộ não của chúng ta bị kích thích bởi những hình ảnh, âm thanh và nội dung căng thẳng, khiến hệ thần kinh tự động phản ứng bằng cách giải phóng adrenaline và cortisol – những hormone gây ra cảm giác hồi hộp, tim đập nhanh và căng thẳng.

Theo nghiên cứu của Đại học Westminster (Anh), khi xem phim kinh dị, não bộ hoạt động ở mức độ tương tự như khi bạn đối mặt với một tình huống nguy hiểm thực sự. Tuy nhiên, điểm khác biệt là ở chỗ người xem biết rằng đó chỉ là giả tưởng, không phải mối đe dọa thật sự. Điều này giúp cảm giác sợ hãi được kiểm soát và không gây ra hậu quả tâm lý nghiêm trọng.

Phim kinh dị có gây sợ hãi lâu dài không?

Nhiều người thừa nhận họ cảm thấy sợ hãi, lo lắng hoặc thậm chí mất ngủ sau khi xem một bộ phim kinh dị. Nhưng liệu những cảm giác này có kéo dài và ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày?

1. Tác động ngắn hạn

Ngay sau khi xem phim, cảm giác hồi hộp, sợ hãi có thể tồn tại trong vài giờ hoặc vài ngày, đặc biệt nếu bộ phim có nội dung ám ảnh hoặc các tình tiết kinh dị được xây dựng rất chân thực. Một khảo sát trên 200 người xem phim kinh dị cho thấy khoảng 60% cảm thấy căng thẳng hoặc khó ngủ trong đêm đầu tiên sau khi xem phim.

2. Ảnh hưởng lâu dài

Tuy nhiên, theo các chuyên gia tâm lý, cảm giác sợ hãi kéo dài trong nhiều tuần hoặc tháng sau khi xem phim kinh dị là rất hiếm và thường chỉ xảy ra ở những người có tiền sử rối loạn lo âu, PTSD (rối loạn căng thẳng sau sang chấn) hoặc tâm lý nhạy cảm.

Một nghiên cứu của Đại học Bắc Carolina (Mỹ) chỉ ra rằng những người có sức khỏe tâm thần ổn định thường có khả năng tự điều chỉnh cảm xúc rất tốt, do đó họ không bị ảnh hưởng lâu dài bởi những cảnh phim kinh dị. Ngược lại, người có tâm lý yếu hoặc dễ bị tổn thương có thể trải qua các triệu chứng như ác mộng, lo âu hoặc sợ hãi kéo dài.

Ví dụ thực tế từ các bộ phim nổi tiếng

• The Conjuring (2013): Đây là bộ phim kinh dị dựa trên câu chuyện có thật về gia đình Perron và các sự kiện siêu nhiên họ gặp phải. Nhiều người xem cho biết họ cảm thấy lo lắng và sợ hãi trong vài ngày sau khi xem phim, đặc biệt là những cảnh ma quái xuất hiện đột ngột.

• Hereditary (2018): Bộ phim này được đánh giá là rất ám ảnh với nhiều cảnh kinh dị tâm lý sâu sắc. Một số khán giả phản hồi rằng họ cảm thấy bị ám ảnh và khó thoát khỏi cảm giác sợ hãi trong thời gian dài hơn, tuy nhiên đây cũng là nhóm người có tâm lý nhạy cảm.

• Insidious (2010): Nhiều người xem cho biết họ bị mất ngủ hoặc cảm thấy lo lắng nhẹ sau khi xem nhưng cảm giác này thường biến mất trong vòng vài ngày.

Tại sao vẫn có người thích xem phim kinh dị?

Mặc dù phim kinh dị có thể gây sợ hãi, nhưng rất nhiều người lại có sở thích xem thể loại này. Các nhà nghiên cứu lý giải rằng:

• Kích thích adrenaline: Cảm giác hồi hộp, sợ hãi thực sự kích thích hormone adrenaline, tạo ra cảm giác phấn khích và thỏa mãn sau khi trải qua.

• Giải tỏa căng thẳng: Một số người xem phim kinh dị như cách để giải tỏa căng thẳng, đối mặt với nỗi sợ trong môi trường an toàn.

• Tò mò về điều bí ẩn: Thể loại kinh dị kích thích sự tò mò về những điều huyền bí, siêu nhiên mà con người không thể giải thích.

• Tăng cường cảm xúc: Phim kinh dị giúp người xem trải nghiệm những cảm xúc mạnh mẽ, từ đó cảm thấy cuộc sống thường ngày bớt nhàm chán.

Làm thế nào để không bị ảnh hưởng tiêu cực sau khi xem phim kinh dị?

Nếu bạn là người dễ bị ảnh hưởng bởi phim kinh dị, dưới đây là một số lời khuyên để bảo vệ sức khỏe tâm lý:

• Chọn lựa phim phù hợp: Hạn chế xem phim có nội dung quá ám ảnh hoặc bạo lực nếu bạn nhạy cảm.

• Xem cùng người thân: Cùng xem với bạn bè hoặc người thân để cảm thấy an toàn hơn.

• Thư giãn sau khi xem: Thực hiện các bài tập thở, thiền hoặc nghe nhạc nhẹ để giảm căng thẳng.

• Tránh xem trước khi đi ngủ: Xem phim kinh dị vào ban ngày để tránh ảnh hưởng đến giấc ngủ.

• Tìm kiếm hỗ trợ tâm lý: Nếu cảm giác sợ hãi kéo dài và ảnh hưởng đến cuộc sống, nên tham khảo ý kiến chuyên gia tâm lý.

Kết luận

Phim kinh dị chắc chắn có khả năng khiến người xem cảm thấy sợ hãi trong quá trình thưởng thức và một thời gian ngắn sau đó. Tuy nhiên, đối với phần lớn người xem có tâm lý ổn định, cảm giác sợ hãi này không kéo dài và không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống. Ngược lại, với một số người có tâm lý nhạy cảm hoặc tiền sử rối loạn tâm thần, phim kinh dị có thể tạo ra tác động tiêu cực lâu dài.

Chính vì vậy, việc lựa chọn thể loại phim phù hợp với bản thân và biết cách kiểm soát cảm xúc sau khi xem là rất quan trọng. Phim kinh dị không chỉ đơn thuần là giải trí mà còn là một trải nghiệm cảm xúc đặc biệt, giúp chúng ta hiểu hơn về bản thân và khả năng đối mặt với nỗi sợ hãi trong đời sống.

Hãy cân nhắc kỹ trước khi chọn xem phim kinh dị, và đừng quên tận dụng những kiến thức tâm lý để bảo vệ sức khỏe tinh thần của chính mình.

Tham khảo:

1. University of Westminster, "The Psychology of Fear in Horror Films".
2. University of North Carolina, "Emotional Regulation and Horror Movie Viewing".
3. Khảo sát người xem phim kinh dị, 2022.
4. Phân tích phim "The Conjuring", "Hereditary", "Insidious" trên IMDb và Rotten Tomatoes.