Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt chứng kiến sự bùng nổ của dòng phim hài lố – một thể loại phim hài với phong cách biểu cảm quá đà, tình tiết cường điệu và lối diễn xuất hơi hướng hài hước thái quá. Xu hướng này nhanh chóng thu hút lượng lớn khán giả, đặc biệt là giới trẻ, nhưng đồng thời cũng gây ra nhiều tranh luận gay gắt trong giới chuyên môn và công chúng. Vậy tại sao phim hài lố lại trở thành hiện tượng? Những điểm mạnh, điểm yếu của thể loại này là gì? Và những tranh cãi xoay quanh phim hài lố phản ánh điều gì về thị trường và văn hóa điện ảnh hiện nay?
Phim hài lố thường khai thác những tình huống đời thường với góc nhìn hài hước, đôi khi là phi lý và cực đoan, nhằm tạo tiếng cười nhanh, dễ tiếp nhận. Lối diễn xuất phóng đại, biểu cảm gương mặt, lời thoại mang tính giải trí cao giúp người xem dễ dàng thư giãn sau ngày dài căng thẳng. Có thể lấy ví dụ từ các tác phẩm như Chàng Vợ Của Em (2019) hay Tiệc Trăng Máu (2020) – tuy không hoàn toàn thuộc dòng hài lố nhưng có các phân đoạn hài mang tính biểu cảm mạnh mẽ, tạo hiệu ứng giải trí cực kỳ tốt.
Ngoài ra, phim hài lố còn là công cụ giúp các nhà sản xuất tiếp cận lượng lớn khán giả đại chúng với chi phí sản xuất tương đối thấp so với các thể loại phim hành động hay tâm lý sâu sắc. Theo số liệu từ Box Office Vietnam, nhiều phim hài lố vẫn giữ vị trí doanh thu cao khi ra rạp, chứng tỏ thị trường vẫn đang rất ưa chuộng dòng phim này.
Điểm dễ nhận biết nhất của phim hài lố là lối diễn xuất quá mức, thậm chí có thể bị xem là “lố” hoặc giả tạo. Các nhân vật thường có biểu cảm gương mặt phóng đại, lời thoại và hành động được đẩy lên cao trào nhằm tạo tiếng cười tức thời. Kịch bản phim thường tập trung vào các tình huống trớ trêu, hiểu nhầm, hoặc những tình huống ‘câu khách’ hơn là đi sâu vào phát triển nhân vật hay thông điệp.
Dù bị đánh giá là hài nhạt hoặc thiếu chiều sâu, phim hài lố vẫn có vai trò quan trọng trong việc phản ánh các vấn đề xã hội một cách gián tiếp, thông qua lăng kính hài hước và phi thực tế. Ví dụ như các bộ phim khai thác chủ đề gia đình, mâu thuẫn thế hệ hay các vấn đề xã hội nóng hổi được lồng ghép khéo léo trong các tình huống hài hước quá đà.
Sự phổ biến của phim hài lố đã tạo ra một thị trường phim hài sôi động, góp phần kích thích sự phát triển của điện ảnh Việt trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra câu hỏi về chất lượng nội dung và sự đa dạng trong thể loại phim, khi nhiều nhà làm phim chạy theo xu hướng dễ dãi để thu hút khán giả mà lơ là việc xây dựng kịch bản sâu sắc.
Nhiều nhà phê bình và nghệ sĩ cho rằng phim hài lố dễ rơi vào tình trạng nhảm nhí, thiếu sáng tạo và làm giảm giá trị nghệ thuật của điện ảnh Việt. Việc lạm dụng các chi tiết hài lố khiến phim mất đi sự tự nhiên, gây phản cảm hoặc khiến người xem cảm thấy bị “ép cười”. Một số ý kiến còn cho rằng xu hướng này làm giảm khả năng đào tạo diễn viên chuyên nghiệp vì họ bị rèn luyện trong môi trường diễn xuất thiếu chiều sâu.
Phim hài lố cũng bị chỉ trích vì đôi khi phản ánh các vấn đề xã hội một cách phi thực tế hoặc thậm chí là vô trách nhiệm, làm méo mó hình ảnh văn hóa truyền thống. Một số tình huống hài bị coi là dung tục, phản cảm hoặc thiếu tôn trọng các giá trị văn hóa, gây ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức của khán giả trẻ.
Không thể phủ nhận rằng phim hài lố vẫn luôn có lượng fan đông đảo, đặc biệt là giới trẻ thích sự giải trí nhanh, không cần suy nghĩ nhiều. Tuy nhiên, cũng có không ít khán giả bày tỏ sự chán nản, mong muốn các nhà làm phim có thể đầu tư nhiều hơn vào nội dung chất lượng, tránh lặp lại công thức hài lố đơn điệu.
Sự phát triển mạnh mẽ của phim hài lố cho thấy nhu cầu giải trí của khán giả là rất lớn, tuy nhiên để điện ảnh Việt phát triển bền vững, cần sự cân bằng giữa yếu tố giải trí và giá trị nghệ thuật. Các nhà làm phim nên hướng đến việc làm mới lối diễn, kịch bản sáng tạo và khai thác sâu sắc các vấn đề xã hội hơn thay vì chỉ dựa vào chiêu trò hài lố.
Bên cạnh đó, việc nâng cao nhận thức của khán giả về giá trị phim cũng rất quan trọng để tạo ra thị trường phim đa dạng và chất lượng. Các tổ chức đào tạo diễn viên và nhà làm phim cần có chiến lược phát triển chuyên môn bài bản, tránh việc đào tạo theo kiểu “hài lố” đơn thuần.
Phim hài lố là một phần không thể thiếu trong bức tranh điện ảnh Việt hiện đại, mang lại tiếng cười và sự giải trí nhanh chóng. Tuy nhiên, để dòng phim này không bị biến tướng thành “hài rẻ tiền”, các nhà làm phim và khán giả cần có cái nhìn cân bằng và phát triển theo hướng chuyên nghiệp, sáng tạo hơn. Đó cũng là cách để điện ảnh Việt tiến gần hơn đến đẳng cấp quốc tế, đồng thời giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa đặc trưng của dân tộc.
Tham khảo: