Trong hơn một thập kỷ qua, phim cổ trang Việt Nam và quốc tế đã liên tục chứng minh sức sống mãnh liệt nhờ vào cốt truyện hấp dẫn và dàn diễn viên thực lực. Tuy nhiên, yếu tố góp phần nâng tầm trải nghiệm khán giả, khiến người xem không chỉ cuốn vào câu chuyện mà còn đắm say từng khung hình, chính là bối cảnh. Bối cảnh không chỉ đơn thuần là phông nền, mà còn là "nhân vật" góp phần làm nên linh hồn của bộ phim. Vậy đâu là bộ phim cổ trang có bối cảnh đẹp nhất hiện nay, và những bí mật đằng sau những cảnh trí lộng lẫy ấy là gì? Hãy cùng giải mã!
Khi bàn về bối cảnh "đẹp" trong phim cổ trang, chúng ta thường nghĩ ngay đến những cung điện nguy nga, sông núi hùng vĩ hay những khu vườn thanh bình gắn liền với lịch sử. Nhưng thực tế, việc đánh giá còn đòi hỏi nhiều tiêu chí hơn thế. Sau đây là những yếu tố then chốt, được các nhà phê bình điện ảnh cũng như khán giả toàn cầu chú trọng:
Chính sự giao thoa phù hợp giữa các yếu tố trên mới tạo nên những bối cảnh "để đời" trong lòng khán giả.
Gần đây, "Vườn Dâu Đen Như Mực" được đánh giá là tác phẩm cổ trang sở hữu bối cảnh đẹp mê mẩn bậc nhất, không những tại Việt Nam mà còn vang danh khắp khu vực châu Á. Bộ phim gây choáng ngợp với dàn dựng trang trí tỉ mỉ từ những vườn dâu giả lập thời Lê sơ, các lâu đài rêu phong đến lối cây cầu đá mos màu, xen lẫn những góc nước sương phủ buổi sớm.
"Vườn Dâu Đen Như Mực" được quay tại nhiều địa điểm thật như khu di tích Lam Kinh (Thanh Hoá), rừng Cúc Phương và những hồ nước nguyên sơ. Ê-kíp tái hiện các kỳ quan muôn màu thông qua nghệ thuật phục dựng decor nhiều tầng lớp: nội thất phòng ngự của hoàng cung Kiến Thái, bến nước đầu làng bên rừng dâu hoang dã, sân đình cổ kính... Mỗi cảnh quay đều giống như một bức tranh thủy mặc.
Để tăng chiều sâu cảm xúc, các chuyên gia màu phim sử dụng tone chủ đạo là xanh rêu, đen tuyền nhẹ, thi thoảng xen sắc vàng hoen nhạt, gợi không gian thần bí, uy linh mà vẫn gắn kết với tự nhiên. Kỹ thuật hòa trộn hình ảnh giữa thực và ảo tạo ra bầu không khí vừa cổ xưa vừa thơ mộng, xứng danh "không gian hoài cổ đẹp nhất của cổ trang Việt hiện nay".
Trong cùng khu vực châu Á, các siêu phẩm như "Minh Lan Truyện" và "Trường An 12 Canh Giờ" của Trung Quốc cũng khiến người xem mãn nhãn bởi bối cảnh dựng hoành tráng đến từng mảnh ngói, ô cửa.
Trong "Minh Lan Truyện", đạo diễn đã "mạnh tay" dựng hẳn bốn toà quý phủ cổ theo tỷ lệ thật, với các mái ngói rêu bao phủ, bậc thềm đá xanh, đình viện rộng lớn, ao sen trong vắt chạy giữa lầu các. Nhờ ngân sách dồi dào cùng sự trau chuốt của các nghệ nhân, mỗi cảnh đều tạo cảm giác "sống đúng vào thời cổ" – điều mà dòng phim cổ trang hiện đại hiếm khi làm được.
Trong khi đó, "Trường An 12 Canh Giờ" gây choáng ngợp với kiểu phố phường Trường An thời Đường: nhà sàn san sát, chợ hoa và lồng đèn kéo dài hàng cây số, trở thành một tác phẩm khảo cổ sống động lạ kỳ. Phim còn sử dụng máy quay drone để mang lại những góc bao quát hùng vĩ, đồng thời lồng ghép kỹ xảo để mở rộng chiều sâu không gian.
Nhìn từ hai ví dụ này, điều rút ra là: Muốn bối cảnh thật sự xuất sắc không chỉ cần "rót tiền" khủng mà còn phải tôn trọng cấu trúc văn hóa, không khí ngôn ngữ thị giác của từng thời đại khác nhau. Đây cũng là lời nhắc cho các nhà làm phim trong nước học hỏi, chọn lọc nét đặc trưng riêng thay vì chạy theo hình mẫu phổ biến.
Nhắc đến phim cổ trang Hàn Quốc, "Moon Lovers: Scarlet Heart Ryeo" (“Người Tình Ánh Trăng”) vẫn đứng đầu bảng bình chọn về bối cảnh lãng mạn, mộng mơ độc đáo không nơi nào sánh được.
Đoàn phim sử dụng liên hợp các mái cung đình cổ Joseon, đồng thời "cấy" thêm các vườn hoa mẫu đơn, hồ sen, cổng đỏ uốn cong duyên dáng, khiến cảnh vật luôn trong cảm giác sương sớm và ánh hoàng hôn. Không gian giữa các hoàng tử giao đấu hay tiệc trà bên vườn hoa đều vừa ngập tràn khí chất quyền lực, vừa chứa nét u hoài cần thiết cho câu chuyện tình buồn.
80% cảnh quay "Moon Lovers" tận dụng ánh nắng thật, tiết trời Hàn Quốc bốn mùa thay đổi, cũng như sử dụng ao cá tự nhiên và đồi lau vàng quanh sở trường phim. Đạo diễn hình ảnh ghi lại khung cảnh đẹp nhất không nhờ kỹ xảo mà chỉ dựa vào "kho báu thiên nhiên", biến phim thành series "du lịch lịch sử".
Nếu phải gọi tên đại diện phim cổ trang Việt tiêu biểu về bối cảnh, không thể bỏ qua "Phượng Khấu" (2020). Dù vẫn còn hạn chế về kinh phí và kịch bản nhiều tranh cãi, "Phượng Khấu" đã thực sự đầu tư bài bản vào bối cảnh và phục trang, tạo dấu ấn sâu sắc về mặt thị giác.
Qua phim, người xem như được du ngoạn Đại Nội Huế: các dãy điện, lầu tây lộng lẫy, đầm sen trong veo, bức bình phong rồng phượng, mái ngói âm dương, bình phong đá cẩn tỉ mỉ. Đặc biệt, nhà sản xuất tỉ mỉ phục dựng các công trình và lễ nghi trang trọng tương ứng với tài liệu sử học. Những màu vàng son, đỏ thắm, xanh ngọc bích tạo thành tổng thể quyền quý, trang nhã.
Sự độc đáo của "Phượng Khấu" chính là việc đưa bối cảnh trang trọng và truyền thống Việt hòa nhập với lối kể chuyện lẫn kỹ thuật quay hiện đại (góc máy thấp, lia máy thể hiện cảm xúc chủ thể). Nhờ đó, phim vừa giữ vẹn nguyên tính Việt vừa gần gũi thế hệ trẻ, nhận được rất nhiều lời khen từ cộng đồng quốc tế.
Bối cảnh đẹp không chỉ đơn thuần từ thiên nhiên hay các công trình kiến trúc có thật. Bí quyết nằm ở sự kết hợp nhuần nhuyễn các kỹ thuật hiện đại. Các phim cổ trang xuất sắc hiện nay áp dụng nhiều kỹ xảo tối tân:
Không thể không nhắc đến những cảnh phim từng "viral" vì quá đẹp dù có thể chỉ xuất hiện vài giây trên màn ảnh:
Bối cảnh đẹp trong phim cổ trang không chỉ có giá trị thị giác mà còn góp phần:**
Chính vì vậy, đầu tư bối cảnh trong phim cổ trang không chỉ để phục vụ khán giả hôm nay, mà còn như "kim chỉ nam" giữ gìn bản sắc văn hóa cho thế hệ mai sau.
Mỗi bộ phim cổ trang mang một dấu ấn riêng, nhưng những tác phẩm khiến khán giả phải thốt lên "đẹp quá!" luôn là thành quả của sự trau chuốt, tâm huyết của cả ekip từ đạo diễn, kiến trúc sư, họa sĩ bối cảnh và kỹ thuật hậu kỳ. "Vườn Dâu Đen Như Mực" đang là đại diện nổi bật về bối cảnh phim cổ trang đẹp nhất hiện nay nhờ khả năng dung hòa giữa thiên nhiên, lịch sử, kỹ thuật hiện đại và tâm hồn Việt. Tuy vậy, trên trường quốc tế, những "người khổng lồ" như "Minh Lan Truyện", "Trường An 12 Canh Giờ" hay "Moon Lovers" đều có những thế mạnh riêng biệt đáng ngưỡng mộ.
Bài học lớn nhất là: Không gian phim cổ trang chỉ thực sự "đẹp nhất" khi nó khiến người xem rung động, nhớ về ký ức và tự hào vì chân giá trị lịch sử-thẩm mỹ dân tộc. Còn bạn thì sao, bạn ấn tượng với bối cảnh nào nhất? Hãy chia sẻ ý kiến để cùng chung tay nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh Việt Nam!